Mindfulness oefeningen

door | nov 13, 2015 | Mindfulness Rotterdam

Het doel van mindfulness oefeningen

Het doel van mindfulness oefeningen is om je te trainen in aandachtig zijn. Heel precies waarnemen en ervaren Je richt je dan voornamelijk op wat zich in jezelf afspeelt: je gedachten, je gevoelens, lichamelijke sensaties. Je oefent met aandacht waar te nemen wat er is, hier en nu, zonder daarover te oordelen.

 

Afspraak maken of meer informatie?
Therapie, mindfulness & yoga

Contactformulier06-48115597rfh.tobe@gmail.com

Niet oordelen

Dat niet-oordelen is voor ons mensen niet altijd eenvoudig, met name als het om dingen gaat die we onaangenaam vinden. Denk daarbij aan gedachten die maar niet ophouden, lichamelijk ongemak, vermoeidheid en negatieve gevoelens zoals boosheid, frustratie en verdriet.

Onze eerste neiging is vaak om dat soort dingen niet te willen voelen, niet te willen ervaren. Om ze weg te drukken. Maar wat nou als dat niet meer gaat? Wat nou als je een burn-out hebt, een chronische aandoening of een depressie?

 

Aandachtig leren zijn

Mindfulness leert je aandachtig en zonder oordelen te kijken naar alles dat er wat er is, zowel de ‘positieve’ als de ‘negatieve’ dingen. Het leert je te onderkennen wat er is.

Het blijkt dat als je je regelmatig traint in mindfulness, dat dit een klein beetje afstand kan scheppen tussen jou en alle fenomenen die je waarneemt (zoals gedachten, gevoelens en lichamelijke sensaties). Daarmee hebben die dingen, met name degenen die je gewoonlijk als negatief  bestempelt, iets minder grip op je, iets minder invloed.

 

Een andere manier van aandacht

Het doel van mindfulness is dus uiteindelijk ook praktisch: zorgen dat je minder last hebt van negatieve dingen in je leven waar je niet onderuit kunt.

Dit doel ligt niet zo heel ver af van ontspanning. Alleen bereik je dit doel niet op een directe manier. Je traint je in een andere manier van kijken, van waarnemen. Dit kost tijd, maar kan een grote invloed hebben op je leven.

Bij mindfulness oefeningen of trainingen wordt vaak de connectie gelegd tussen waarnemen en je cognititie, oftewel je verstand. De taal speelt hierin een rol, je leert onder woorden brengen wat je ervaart. Bij het doen van de lichaamsscan bijvoorbeeld wordt je gevraagd of je tintelingen voelt, of warmte, of kou etc.

 

  • Concentreren op de ademhaling
  • Begeleide meditaties
  • Yoga houdingen
  • Ademhalingsoefeningen
  • Ontspanningsoefeningen
  • Bewustzijn in het dagelijks leven
  • Waarnemen als een stille getuige
  • Leren om minder te  (ver)oordelen
  • Verkennen, herkennen, erkennen van patronen
  • Uitdagen van gedachten (MBCT)
  • Anders leren omgaan met stress en depressieve gevoelens (MBSR)

Het doel van ontspanningsoefeningen

Bij ontspanningsoefeningen is het doel, de reden waarom je ze doet, heel duidelijk: om te ontspannen. Het resultaat (of eventueel het uitblijven daarvan) is ook heel direct voelbaar.

Als je je na een oefening meer ontspannen voelt dan ervoor, dan is de oefening goed gelukt en heb je voor dat moment je doel bereikt. Je richt je op direct resultaat, tijdens de oefening al. De volgende keer dat je weer onrustig voelt of stress ervaart doe je opnieuw een ontspanningsoefening.

 

Dromen, soezen of in slaap vallen het is óke

Het is ook prima om bij een ontspanningsoefening lekker weg te dromen, een beetje te soezen, of zelfs in slaap te vallen. Dit zijn toch immers allemaal tekenen van ontspanning?

Ontspanningsoefeningen kunnen ook gebruikt worden als je niet in slaap kunt komen. Je bent dan ook weer uit op direct resultaat. Je kunt niet slapen, en doet een ontspanningsoefening om te ontspannen en in slaap te vallen.

 

Het doel van mediteren

Meditatieoefeningen kan je het beste beschrijven als zitten (of liggen, of lopen) zonder doel. Alleen maar ‘aanwezig zijn’, in het hier en nu. Maar als je geen doel hebt, waarom zou je er dan aan beginnen?

En dan is er nog het ongrijpbare begrip ‘verlichting’. Wat is dat precies? En als je verlichting nastreeft, hoe gaat dat dan weer samen met het hebben van geen doel? Het is geen wonder dat meditatie soms de reputatie heeft zweverig te zijn.

 

Mediteren gaat om het ervaren

De problemen rondom het praten over meditatie komen voort uit het feit dat het juist gaat om iets dat buiten de taal en het verstand ligt. Het gaat om ervaren.

Zodra je vervolgens probeert die ervaring met je verstand te begrijpen en onder woorden te brengen, sla je de plank eigenlijk direct al mis.Ik zal proberen dat aan de hand van een voorbeeld duidelijk te maken.

Stel nou dat je iemand spreekt die nog nooit van z’n leven een banaan heeft gegeten. Hij of zijn is benieuwd hoe een banaan smaakt en vraagt aan jou of je dat kunt uitleggen. Wat kun je allemaal zeggen over een banaan?

Je kunt het hebben over waar ze vandaan komen, hoe ze groeien, over de geschiedenis, welke voedingswaarden ze bevatten. Met een beetje hulp van Google zou je er uren over kunnen praten. Maar weet diegene daarna dan hoe een banaan smaakt? Nee.

Je zou de smaak kunnen omschrijven met woorden als ‘zoet’ en ‘smeuig’. Maar een appel smaakt ook zoet, en een avocado is ook smeuïg. Is er een mogelijke manier om de specifieke smaak van een banaan onder woorden te brengen? De conclusie is: nee, dat kan niet. Het enige dat je tegen diegene kan zeggen is: hier is een banaan, neem maar een hap. Ervaar het zelf.

Het verschil tussen de smaak van een banaan en mediteren is dat je van een banaan zo een hap kunt nemen (als er een voorhanden is natuurlijk) en dat je dan direct de smaak kent.

Terwijl je bij de eerste keren mediteren nog niet direct zult ervaren wat mensen ervaren die het al langer doen. Dat is iets dat langzaam moet groeien, en dat zich ook heel lang kan blijven verdiepen.

 

Hulpmiddelen bij het mediteren

Gelukkig zijn er wel hulpmiddelen die je op weg kunnen helpen bij het mediteren. Deze hulpmiddelen komen weer heel erg overeen met wat je bij ontspanningsoefeningen of mindfulness doet.

Een bekend hulpmiddel is het richten van je aandacht op je ademhaling, door je adem te volgen of te tellen. Een verschil met ontspanningsoefeningen is dat je bij meditatie probeert wakker en aanwezig te blijven, terwijl je bij ontspanningsoefeningen best lekker een beetje weg mag doezelen.

Meditatie zul je daarom niet zo snel liggend doen, maar eerder in een rechte zithouding. Een verschil met mindfulness is dat je bij meditatie minder bezig bent met het benoemen van wat je ervaart, dus met taal en woorden. Het is meer een kwestie van ervaren wat er te ervaren valt, op dit moment.